Taalwinkel

Storende herhalingen

Je kunt een mededeling accentueren door bepaalde woorden te herhalen. Het tweemaal benoemen van één begrip noem je een tautologie. Die kan functioneel zijn, maar je moet erop letten dat je geen storende herhalingen gebruikt. Een andere soort ‘dubbelop’ is het pleonasme: je benoemt nog eens een eigenschap die al typerend is voor begrip zelf.

Tautologie

Voorbeelden van geslaagde tautologieën, het tweemaal benoemen van één begrip, zijn:

Hij stond te vloeken en te tieren.
Zij staat in vuur en vlam voor hem.
Dat doe je enkel en alleen om je ouders te plezieren.

Vaker echter gaat het om herhalingen die geen (poëtische) meerwaarde hebben. Bekende fouten zijn:

Uiteraard is het vanzelfsprekend dat iedereen dezelfde loonsverhoging krijgt.

De meeste studies kun je ook in deeltijd doen, maar er zijn echter een paar studies die die mogelijkheid niet hebben.

Tevens was er daarnaast ook sprake van huisvredebreuk.

Dat komt waarschijnlijk doordat brand de oorzaak is.

Pleonasme

Een andere soort ‘dubbelop’ is het pleonasme: je benoemt nog eens een eigenschap die al typerend is voor begrip zelf (sneeuw is altijd wit, rommel is altijd waardeloos). Pleonasmen kunnen net als tautologieën gebruikt worden om iets te accentueren. Maar ook in dit geval geldt: zorg ervoor dat je geen storende herhalingen gebruikt. Voorbeelden van pleonasmen zijn:

Het donkere bos stak fel af tegen de witte sneeuw.

Wat moet je toch met die waardeloze rommel?

Hij verkoos liever de rust van Ierland dan de Spaanse zon.

In wezen wil hij eigenlijk liever thuisblijven.

Oefening

Herken je de storende herhalingen in de volgende zinnen?

  1. Zoiets dergelijks heb ik nog nooit meegemaakt.
  2. We moeten rekening houden met de mogelijkheid dat er brand uitbreekt.
  3. Het vermoeden bestaat dat het schadelijk kan zijn.
  4. Er worden veel goedkope namaakspullen uit het buitenland geïmporteerd.
  5. Laten we hopen dat het zich niet weer herhaalt.
  6. Gelukkig werd het kind dat in het water was gevallen, tijdig gered.
  7. Vooraf wil ik eerst mededelen dat er een agendapunt is toegevoegd.
Gepubliceerd door  Taalwinkel 28 februari 2022