Taalwinkel

Woordenboeken

Zoek je de juiste betekenis van een woord of spreekwoord? Of wil je een synoniem gebruiken? Gebruik dan een woordenboek. Woordenboeken verschillen sterk in omvang en prijs. Het hangt af van je doel welk woordenboek voor jou voldoende is.

Een woordenboek aanschaffen

Let bij de aanschaf van een woordenboek op:

  • de datum van uitgave, bijvoorbeeld vanwege de toevoeging van nieuwe woorden;
  • het aantal trefwoorden, ofwel woorden die in het woordenboek beschreven worden;
  • de mate waarin grammaticale informatie wordt gegeven, bijvoorbeeld over lidwoorden, onregelmatige werkwoorden en de woordvorm;
  • de mate waarin informatie wordt gegeven over combinatiemogelijkheden van woorden, bijvoorbeeld vaste combinaties en uitdrukkingen;
  • de hoeveelheid informatie over gebruiksmogelijkheden, bijvoorbeeld voorbeeldzinnen.

Een uitgebreid woordenboek biedt dus naast de betekenis nog veel meer informatie over een trefwoord. Soms is een handwoordenboek echter al voldoende (of makkelijker mee te nemen).

Een woordenboek kiezen

Je kunt veel woordenboeken ook (deels) online raadplegen of als app downloaden. Er zijn uiteraard nog veel meer woordenboek, maar twee van de bekendste Nederlandse woordenboekuitgevers zijn Van Dale en Prisma.

Een van de bekendste Nederlandse woordenboeken is de Dikke Van Dale, waarvan in 2022 de zestiende editie is verschenen. Voor studenten aan veel Nederlandse hogeronderwijsinstellingen geldt dat je toegang hebt tot de complete Van Dale Online. De algemeen toegankelijke online versie is handig voor de meest voorkomende woorden.

De woordenboeken van Prisma – bijvoorbeeld het Handwoordenboek – kun je onder andere als app downloaden, of als boek in je boekenkast zetten. Ook vind je hier een woordenboek met Nederlandse spreekwoorden en gezegden.

Tip

Wil je je woordenschat uitbreiden, gebruik het woordenboek dan soms als studieboek:

  • Neem de tijd om uit te zoeken wat de betekenis van een woord is.
  • Bekijk hoe het woord in een voorbeeldzin gebruikt wordt.
  • Let op met welke woorden een woord gecombineerd kan worden. Je kunt dit oefenen.

Oefening: woordenboekgebruik

In de volgende zinnen zijn fouten gemaakt met woorden: soms wordt een verkeerd woord gebruikt, soms een verkeerde woordcombinatie en soms een verkeerde woordvorm. In elke zin zit één fout. Wat is de fout? Probeer die te vinden voordat je de juiste antwoorden bekijkt.

  1. Het debat over het Groene boekje is de laatste tijd weer opgenomen.
  2. Een deel van de Nederlanders vindt dat de spellingsregels veranderd moeten worden, de anderen zijn de mening dat deze regels hetzelfde moeten blijven.
  3. Ik ben erg benieuwd naar wat verschillende boeken kunnen vertellen over de bijdrage van religie aan het beleven van geluk, in het speciaal voor mensen in moeilijke omstandigheden.
  4. De ambtenaar schreef rapporten die totaal niet begrijpbaar waren.
  5. Vroeger moest je woorden opzoeken in een woordenboek. Indertussen zijn er verschillende elektronische woordenboeken op de markt gekomen.
  6. De leden van de nieuwe politieke partij vormen het doelwit van de discussies.
  7. Wanneer je beter wilt leren schrijven, kun je je voor de juiste spelling op betere schrijvers betrekken.
  8. Na enkele glazen alcohol neemt het concentratie vermogen bij de meeste mensen af.
  9. Het doel van de analyse van deze Spaanse dialecten is niet het beschrijven van verschijnselen in deze dialecten die identiek in het Spaans voorkomen.
  10. Het Papiamento heeft in latere perioden grote invloed van het Spaans gekregen.
  11. De mensen die een misdaad hebben gemaakt, kunnen nu een taakstraf krijgen in plaats van een gevangenisstraf.

Check nu of je de goede antwoorden hebt gegeven [deze uitleg volgt nog].

Gepubliceerd door  Taalwinkel Voor de oefening is gebruikgemaakt van Van Dale Online (16de, herziene druk). 5 april 2022