De opbouw van een alinea

Een goede alinea bestaat uit een kernzin en een uitwerking van de kernzin in de overige zinnen.

De kernzin

De kernzin bevat de belangrijkste informatie, de kern van wat je wilt zeggen in die alinea. Het beste kun je de kernzin als eerste, tweede of laatste zin opnemen. Lezers kijken bij voorkeur op die plaatsen om een snel overzicht te krijgen van de inhoud. Heb je goede kernzinnen geschreven, dan kun je ze gebruiken om je structuur te controleren én om je samenvatting te beginnen.

Uitwerking van de kernzin

De kernzin werk je uit in de rest van de alinea. Een alinea wordt daardoor gemiddeld tussen de drie en tien zinnen (of vier tot twaalf regels). Uitwerkingen van een kernzin kunnen onder andere bestaan uit een voorbeeld, een nadere uitleg of toelichting.

De samenhang tussen alinea’s

Voor de samenhang tussen alinea’s moet je goed bedenken wat de logische lijn in de informatie is. Je hebt hierover al nagedacht bij het ordenen van informatie en je hebt dit weergegeven in je tekstschema.

Om de samenhang tussen alinea’s goed weer te geven neem je regelmatig in de tekst zinnen of passages op die de lezer duidelijk maken hoe de tekst is opgebouwd of hoe hij de informatie in een bepaalde passage moet opvatten.

Er zijn vier manieren waarop je het verband tussen verschillende alinea’s kunt aangeven: met herhaling, overgangszinnen met verwijswoorden, aankondigende zinnen of signaalwoorden.

De verschillende manieren om samenhang tussen alinea’s helder te maken, kunnen ook gecombineerd worden. Ook binnen de alinea’s is het aan te raden om het verband tussen zinnen duidelijk te maken door signaal- en verwijswoorden te gebruiken.

De lay-out van alinea’s

Een alinea behelst altijd een kernidee. Je alinea's zijn echter eenheden die niet alleen inhoudelijk van elkaar te onderscheiden zijn. Je geeft ze daarnaast zodanig weer dat de lezer in een oogopslag ziet dat er een nieuwe alinea begint.

Er zijn drie manieren om het onderscheid tussen alinea’s typografisch weer te geven. Meestal zie je in langere teksten een combinatie van de tweede en derde manier. Hier volgen enkele voorbeelden; de tussendelen uit de alinea's zijn telkens weggehaald; dit zie je aan [...].