Taalwinkel

Onderdelen van een inleiding

Een inleiding bestaat meestal uit vier elementen: de introductie van het onderwerp, de aanleiding, de centrale vraag en de leeswijzer.

1. Introductie van het onderwerp

De eerste alinea van de inleiding bestaat meestal uit de introductie van het onderwerp. Er zijn diverse journalistieke ‘trucs’ die je daarvoor kunt gebruiken:

  • Haak in op de actualiteit omtrent het onderwerp;
  • Geef een korte weergave van de historische achtergrond bij het onderwerp;
  • Haal een interessante, opvallende of controversiële uitspraak over het onderwerp aan;
  • Behandel een concrete kwestie of een voorbeeld dat het onderwerp goed illustreert.

TIP: Al schrijvende kom je vaak op ideeën hoe je de inleiding kunt beginnen. Noteer die invallen onmiddellijk in een apart document, zodat ze niet verloren gaan. Later kun je ze bekijken op hun bruikbaarheid.

Voorbeeld: inhaken op actualiteit

Bij een scriptie over het beste alternatief voor de verbinding van de snelwegen A6 en A9 wordt het onderwerp geïntroduceerd door het laatste nieuws rondom het onderwerp te geven.

Huidige kabinet neemt definitief geen beslissing over A6/A9′ kopten vrijwel alle grote dagbladen half augustus. Met dit uitstel krijgt het volgende kabinet de definitieve touwtjes in handen in de zeer omstreden kwestie hoe de verkeersproblemen tussen Almere en Schiphol op te lossen. Er zal een weloverwogen keus gemaakt moeten worden tussen twee alternatieven: het verbreden van de A9, bekend als de Gaasperdammerweg, of een ondertunnelde snelweg bij het Naardermeer. Voor- en tegenstanders van beide alternatieven krijgen met dit uitstel de gelegenheid hun standpunten verder uit te werken en hun lobby bij de mogelijke nieuwe beleidsmakers voort te zetten.

Voorbeeld: historische opening

In 1904 besloot de gemeente Amsterdam het Naardermeer te gaan gebruiken als vuilnisstortplaats. De oppositie tegen dit plan leidde tot de oprichting van de Vereniging van Natuurmonumenten in 1906 en daarmee leek het behoud van dit natuurgebied voor een lange periode gegarandeerd. Die veiligstelling zou duren tot het laatste decennium van de vorige eeuw. Eind jaren negentig werd de fileproblematiek tussen het inmiddels aangelegde en uitdijende Almere en Schiphol dusdanig problematisch, dat de Provincies in samenwerking met de gemeenten Amsterdam en Almere als mogelijke oplossing komen met een ondertunnelde snelweg bij het Naardermeer. Daarmee werd een oude discussie opnieuw geopend.

Voorbeeld: controversiële uitspraak

Half juli liet V&W-minister Peijs doorschemeren een voorstander te zijn van de verbreding van de A9, beter bekend als de Gaasperdammerwerg. Opmerkelijk aan deze keus is dat zij zich eerder een duidelijk voorstander betuigde van het andere alternatief voor de fileproblematiek tussen Almere en Schiphol, een ondertunnelde snelweg bij het Naardermeer. Tegenstanders van de verbreding van de A9 verbazen zich over deze onverwachte wending en zijn van mening dat de minister zich heeft ‘laten inpakken’ door Natuurmonumenten, sinds 1906 eigenaar van het Naardermeer. Het is een typerend voorval uit een lange reeks van voorstellen, beloftes en discussies die gepaard gaan met de wederom uitgestelde beslissing omtrent de verbinding tussen de A6 en de A9.

2. Aanleiding

Nadat je het onderwerp hebt geïntroduceerd, geef je in een aparte alinea aan wat de directe aanleiding voor het schrijven van het werkstuk is. In de aanleiding motiveer je in feite je keus. Waarom schrijf je dit werkstuk? Waarom is het onderwerp van belang? Mogelijke aanleidingen zijn:

  • een nieuw inzicht of een nieuwe theorie;
  • een alternatieve oplossing voor een bestaand probleem;
  • een controverse over een bepaald onderwerp;
  • een nieuwe bijdrage aan een bestaande discussie;
  • een overzicht dat nog niet bestaat;
  • een uitbreiding van bestaand onderzoek.

Het nadenken over de aanleiding dwingt je na te denken over de waarde van je tekst. In wetenschappelijke teksten is het van belang dat je iets nieuws toevoegt aan bestaande kennis en niet herkauwt wat anderen voor je hebben bedacht.

TIP: Zorg ervoor dat de aanleiding/motivatie voor je werkstuk niet persoonlijk is. Vermijd dus formuleringen als: ‘Ik vind het belangrijk om uit te zoeken wat ...’ of ‘Het onderwerp heeft me altijd al geboeid, omdat …’ En vermijd al helemaal: 'Ik moet dit schrijven van mijn docent/voor het vak ...' Bedenk dan waarom je dit moet schrijven en schrijf die reden op.

Voorbeeld: een nieuwe bijdrage aan een bestaande discussie

In alle commotie rondom de verbinding van de A6 en de A9 lijken de mogelijkheden beperkt te zijn tot de twee hierboven genoemde alternatieven: verbreding van de A9 of een ondertunnelde snelweg bij het Naardermeer. De argumenten van zowel voor- als tegenstanders van beide mogelijkheden zijn steekhoudend, wat de keus uiterst complex maakt. Mogelijke alternatieven voor de verbinding lijken bij voorbaat uitgesloten, maar is dat terecht?

3. Centrale vraag

Uit de introductie van het onderwerp en de aanleiding voor het schrijven van de tekst volgt vaak automatisch de centrale vraag, die overigens meestal niet in de vorm van een vraag is beschreven, zie formuleren van de centrale vraag. In deze alinea kun je:

  • de centrale vraag nader specificeren door deelvragen;
  • een definitie geven van de belangrijkste begrippen uit de centrale vraag;
  • de inperking van de centrale vraag aangeven.

Voorbeeld

In deze scriptie zal daarom betoogd worden of een derde alternatief voor de verbinding van de A6 en de A9 een volwaardige optie is. Het gaat hier om het zogenaamde locatiespecifieke alternatief. In dit alternatief wordt uitgegaan van een combinatie van rekening rijden en het oplossen van ernstige knelpunten door bijvoorbeeld lokale uitbreiding van het aantal rijstroken. Welke voor- en nadelen biedt dit alternatief en is het een realistische optie?

4. Leeswijzer

In de laatste alinea van de inleiding geef je altijd een korte beschrijving van de manier waarop je de centrale vraag wilt gaan beantwoorden. Je maakt de lezer als het ware wegwijs in je werkstuk. Je kunt hiervoor werken vanuit je alinea waarin je hebt geformuleerd hoe je je werkstuk wilt opbouwen. Let op: maak er geen inhoudsopgave van, maar gebruik volledige zinnen! Met signaalwoorden kun je het verband tussen de verschillende onderdelen zichtbaar maken.

TIP: Voorkom personificaties in je werkwijze. Schrijf dus niet: "Dit hoofdstuk geeft een antwoord …" of "Dit hoofdstuk behandelt …" Beter is: "In dit hoofdstuk wordt een antwoord gegeven op …" of "In dit hoofdstuk wordt behandeld …".

Voorbeeld

Om deze vragen te kunnen beantwoorden wordt eerst in hoofdstuk 2 kort de geschiedenis en de achtergronden van de huidige discussie omtrent de A6/A9 beschreven. In hoofdstuk 3 volgt de beknopte inhoud van de twee bestaande alternatieven en de belangrijkste argumenten voor en tegen. In het vierde hoofdstuk zal naast een uitgebreide beschrijving van het locatiespecifieke alternatief ook een overzicht volgen van de belangrijkste voor- en nadelen. In het vijfde hoofdstuk zal ten slotte geconcludeerd worden of het derde alternatief een volwaardige optie is die in de huidige discussie opgenomen dient te worden.

Gepubliceerd door  Taalwinkel 21 februari 2022