Hét online taaladviespunt HvA en UvA

Afstuderen Stap 1: Probleemanalyse

2 probleemanalyseHet formuleren van de probleemanalyse is het belangrijkste onderdeel van je onderzoek. Pas als je een goede probleemanalyse hebt, is het duidelijk welke richting je onderzoek op gaat. Trek de nodige tijd uit voor het formuleren van de probleemanalyse.

 

Bij een probleemanalyse doe je als het ware een vooronderzoek om  het onderwerp af te bakenen. Dit betekent dat je keuzes maakt aangezien je niet alles kunt onderzoeken: je bepaalt wat je wel en niet meeneemt in je onderzoek. Dit is je rode draad, je focus.

 

Je opdrachtgever heeft een probleem (of een vraag/wens): er is sprake van een probleem als de actuele en de gewenste situatie niet met elkaar overeenkomen. Het is jouw taak om een oplossing voor het probleem te vinden. Je bedenkt daarom allereerst waarom en voor wie het een probleem is. Hiermee maak je het probleem inzichtelijk; je verdiept je in het probleem. Je brengt als het ware de achtergronden van het probleem in kaart.

 

De volgende vragen kunnen je helpen de probleemanalyse goed te definiëren (Verhoeven 2007):

Hulpvragen (6 W’s)

  1. Wat is het probleem? Je bekijkt wat er niet wenselijk of onaanvaardbaar is.
  2. Wie heeft het probleem? Je bekijkt wie het probleem heeft: wie zijn de betrokkenen?
  3. Wanneer is het een probleem?  Je bekijkt wanneer het probleem is ontstaan of wanneer het zich voordoet.
  4. Waarom is het een probleem? Je probeert te achterhalen wat de gevolgen van het probleem zijn.
  5. Waar doet het probleem zich voor?  Je bekijkt of je bepaalde probleemgebieden kunt aanwijzen, welke plekken, gebieden, onderdelen zijn meer of minder belangrijk?
  6. Wat is de aanleiding? Je bekijkt hoe het probleem is ontstaan. Je achterhaalt de geschiedenis van het onderwerp.

 

Nu je de probleemanalyse hebt gemaakt, is de volgende stap het formuleren van de doelstelling.

 

Hieronder zie je een voorbeeld van een probleemanalyse:

Het bestuur van een groot cateringsbedrijf dat alle kantines van zowel de UvA als de HvA verzorgt, wil graag vernieuwen, zodat ze ook in de toekomst de optimale gebruikersbeleving kunnen bieden aan hun klanten. Op dit moment merkt het bestuur dat het belangrijk is om met de tijd mee te gaan. Om geen omzet mis te lopen in de toekomst en om klanten tevreden te blijven stellen wil ze graag weten hoe ze in de toekomst de kantines in kan richten. De kantines bevinden zich op alle locaties van de UvA en HvA en zijn vijf dagen per week geopend, behalve tijdens de schoolvakanties. De doelgroepen die de kantines bezoeken, kunnen per locatie verschillen; ook de openingstijden zijn niet overal gelijk, de personele bezetting wisselt per locatie en de beschikbare ruimte is evenmin overal hetzelfde. De opdrachtgever heeft gevraagd een visiestuk te schrijven voor de toekomst. In een brede visie wordt geen rekening gehouden met de verschillen tussen de locaties. Ook heeft de opdrachtgever aangegeven dat in het visiestuk eventuele beperkingen, zoals financiële of logistieke beperkingen, niet hoeven te worden meegenomen. Het doel is de opdrachtgever te informeren over de mogelijkheden die er zijn, rekeninghoudend met de doelgroep en kijkend naar de trends en de concurrentie. Het visiestuk kan het bestuur van het cateringsbedrijf gebruiken om de kantines op de UvA en HvA toekomstproof te maken.

 

* Verhoeven, N. (2007). Wat is onderzoek? Praktijkboek methoden en technieken voor het hoger onderwijs. Amsterdam: Boom Onderwijs.