Hét online taaladviespunt HvA en UvA

Komma

Veel schrijvers worstelen ermee: wanneer zet je nou een komma en wanneer niet? Dat komt omdat er geen vaststaande voorschriften zijn voor het juiste gebruik van de komma. Een advies dat je vaak hoort, is : plaats een komma als je bij hardop lezen een kleine pauze hoort. Die regel is niet voor iedereen makkelijk toe te passen.

 

Plaats een komma:

Toen ik een studie moest gaan kiezen, was ik niet goed voorbereid.
Hoewel ik het een goed idee vind, weet ik niet of ik erachter sta.

• in een samengestelde zin die onduidelijkheid kan opleveren;

Dat zij geen zin had in de excursie, was me al eerder duidelijk geworden.
Shakira, de Colombiaanse zangeres met een IQ van 140, komt op voor de straatkinderen in haar geboorteland.

• tussen korte hoofdzinnen die zonder voegwoord aan elkaar zijn gekoppeld en tussen delen van een
opsomming;

Hij kwam, hij zag, hij overwon.
De vier pilaren van het marketingbeleid bestaan uit het product, de prijs, de distributie en de promotie.
•tussen bijvoeglijke bepalingen. Doe dit alleen als deze van plaats kunnen veranderen;
As it is in heaven is een mooie, ontroerende film.
Maar: dat is een erg aantrekkelijk aanbod.

• voor en na een hoofdzin die als tussenzin is gebruikt;

Vannacht, ik was net in slaap gevallen, werd ik wakker van het gekrijs van vechtende katten.

• aan het eind van een beperkende bijvoeglijke bijzin en aan het begin en eind van een uitbreidende bijvoeglijke bijzin.

Werknemers die goed presteren, ontvangen aan het eind van het jaar een bonus.
De organisatie, die twintig jaar geleden is opgericht, kent een platte organisatiestructuur.
De eerste voorbeeldzin noemen we een beperkende bijvoeglijke bijzin. Je geeft dan extra informatie over een bepaalde groep werknemers, namelijk degenen die goed presteren. Je gebruikt dan alleen een komma na ‘presteren’.
De tweede voorbeeldzin noemen we een uitbreidende bijvoeglijke bijzin. Daarin geef  je extra informatie bij die ook weggelaten zou kunnen worden. Je gebruikt dan twee komma’s.