De opbouw van een alinea

Een goede alinea bestaat uit een een kernzin en uit een uitwerking van de kernzin in de overige zinnen.

Kernzin

De kernzin bevat de belangrijkste informatie, de kern van wat je wilt zeggen in die alinea. Het beste kun je de kernzin als eerste, tweede of laatste zin opnemen. Lezers kijken bij voorkeur op die plaatsen om een snel overzicht te krijgen van de inhoud.

Uitwerking van de kernzin

De kernzin werk je uit in de rest van de alinea. Een alinea wordt daardoor gemiddeld tussen de drie en tien zinnen. Uitwerkingen van een kernzin kunnen onder andere bestaan uit:

 

Een voorbeeld

In onderstaand voorbeeld staat de kernzin op de tweede plaats. Vaak is de eerste zin van een alinea een brug naar de vorige. De laatste zin van de vorige alinea zal ongeveer zo zijn: Het Naardermeer neemt een bijzondere positie in binnen Natuurmonumenten. In de rest van de alinea worden voorbeelden gegeven bij de kernzin.

Wat maakt het Naardermeer zo bijzonder? Er broeden zo’n 75 soorten vogels. Sommige, zoals het baardmannetje en de grote karekiet, zijn sterk in aantal afgenomen. In het algemeen is het aantal soorten moerasvogels afgenomen en het aantal soorten bosvogels toegenomen. Dit komt voornamelijk door verdroging, verruiging en het ouder worden van het bos. Roerdomp en lepelaar zijn sinds 1984 respectievelijk 1989 niet meer als broedvogel waargenomen. Soorten die kleinschalig minder voedselrijk water prefereren, zoals dodaars en zomertaling komen in het Naardermeer betrekkelijk weinig voor. Een uitzondering hierop is de zwarte stern die sinds 1994 weer terug is, na tien jaar afwezigheid, en duidelijk in aantal is toegenomen. Ook de krooneend en ijsvogel hebben zich hier in de periode van 1992 t/m 1997 opnieuw gevestigd. De grote zilverreiger komt nu ook het jaarrond met enkele exemplaren voor. Er zijn in februari 20 exemplaren geteld op de slaapplaats. De laatste jaren verblijven er continu grote zilverreigers in het Naardermeer. Tot broeden is het echter nog niet gekomen. Omdat er inmiddels in de Oostvaardersplassen tientallen broedparen zijn, verwachten we het eerste broedgeval binnen enkele jaren.

 

Een nadere uitleg of toelichting

In onderstaand voorbeeld staat de kernzin met de belangrijkste mededeling op de eerste plaats. De rest van de alinea bevat een nadere toelichting van de kernzin.

Dit alternatief, het locatiespecifieke alternatief genoemd, gaat uit van invoering van rekeningrijden en het beperkt uitbreiden van capaciteit. Bij het rijk wordt er serieus naar gekeken. In dit alternatief wordt het autoverkeer flink beprijsd. Er komt een kilometerheffing en congestieheffing op locaties waar files vaak optreden. Daarnaast worden de ernstigste knelpunten opgelost. Dit houdt in dat de capaciteit van de A6, de A1 en de A10-oost worden uitgebreid.

 

Argumentatie

In onderstaand voorbeeld is eerst de argumentatie gegeven. Het standpunt, de kernzin van de alinea, is in dit geval de laatste zin.

De regionale bestuurders vinden dat het locatiespecifieke alternatief geen substantiële verbetering oplevert van de bereikbaarheid van de regio. Dit is strijdig met de ambitie die rijk en regio samen hebben om de internationale concurrentiekracht van Nederland en in het bijzonder de Noordvleugel te versterken. Daarom wijzen de regionale bestuurders van het Platform Bereikbaarheid Noordvleugel dit mogelijke nieuwe alternatief als oplossing voor de A6/A9 af.

 

 

Een alinea die maar uit één zin bestaat, is meestal geen goede alinea. Vaak staat er informatie in de tekst ervoor of erachter die nog bij deze alinea hoort, of de kernzin is niet nader uitgewerkt.

 

Plan alinea’s vooraf binnen de paragrafen. Zo ontdek je in een vroeg stadium welke informatie er nog ontbreekt, zodat je terug kunt gaan naar de zoekfase. Ook fouten in de opbouw en de logica kom je zo al snel op het spoor. Kijk bij lay-out van alinea’s om te zien hoe je een alinea vormgeeft. En bij samenhang tussen alinea’s over het verbinden van de verschillende alinea’s.